Patronen doorbreken is heerlijk. Maar oh zo frustrerend als het niet lukt.

 

Het is dan ook zonde, dat 8 van 10 pogingen om patronen te doorbreken mislukt. Zo vaak? Ja, helaas wel. Ga maar na: wat zijn de laatste 5 dingen geweest die jij wilde veranderen? Hoeveel zijn daarvan gelukt?

 

Voor de meeste mensen werkt het als volgt: Je krijgt behoefte om iets te veranderen in je leven. Dus je bedenkt een doel. Bijvoorbeeld meer uren slapen. Sterke buikspieren krijgen. Minder tijd op je telefoon doorbrengen. Meer geld verdienen. Een paar kilo afvallen. Misschien wil je jezelf vaker uitspreken op momenten dat het erom gaat. Vaker naar je gevoel luisteren. Meer tijd hebben voor je gezin of geliefden. Minder spanning ervaren.

 

Het maakt niet uit op wat voor gebied je een doel stelt. Als je een doel wilt bereiken, moet je een patroon doorbreken. Voor het doorbreken van een patroon is het essentieel om de ideeën en gevoelens die jij onbewust over jezelf hebt te veranderen. 

 

Steeds meer onderzoek wijst uit dat je onderbewustzijn bepaalt wat je doet. Succesvolle atleten dagdromen over hun volgende medaille of persoonlijk record, terwijl angstige of onzekere atleten mijmeren over waarom het toch niet lukt om te presteren. Net zoals dat rokers denken aan roken, en niet rokers denken aan niet roken. Dit komt doordat deze informatie ligt opgeslagen in onze onbewuste mentale blueprint. Onze hersenen hebben een patroon gecreëerd op basis van de onbewuste gedachten die we herhalen. Deze onbewuste gedachten bepalen jouw zogeheten onbewuste identiteit. En omdat je alleen maar kan doen wat je hersenen zich kunnen voorstellen, is jouw onbewuste identiteit tien keer belangrijker dan je mindset of doorzettingsvermogen als het gaat om het doorbreken van patronen en behalen van doelen. 

 

Echter, de meeste mensen die hun doel willen bereiken, starten met het veranderen van gedrag of hun omgeving. En niet met het veranderen van hun (onbewuste) identiteit. Een voorbeeld: met de start van het nieuwe jaar neem je je voor om gezonder te eten. Je denkt dat dit je gezondheid verbetert en energie oplevert. In de supermarkt vul je je boodschappenmand vol gezonde ingrediënten. Je praat over gezonde voeding en leest erover. De eerste drie weken nuttig je allerlei gezonde maaltijden en snacks. Je werkt aan je gezondheid en voelt de energie toenemen.

 

Maar dan, in week vier, tijdens een baaldag, eet je alles wat je niet meer wilde eten. Een paar dagen later heb je nog zo’n avond. En voor je het weet ben je terug in je oude voedingspatroon. De reden? Jouw onbewuste identiteit is nog niet de persoon die leeft volgens een gezond voedingspatroon. Je denkt, leeft en voelt nog niet zoals een gezonde eter zou doen. Je hebt de afgelopen weken volgehouden op wilskracht.

 

Kijk naar de volgende figuur ontwikkelt door Jim Fortin. Een piramide die laat zien wat er allemaal nodig is om je doelen te bereiken. Aan de basis van deze piramide ligt identiteit. Dit is het grondvest waarop de andere lagen kunnen worden gebouwd: je Overtuigingen (gedachten over jezelf, anderen en de wereld), Verhalen (over hoe jij leeft, denkt, doet, maar ook over anderen en de wereld), Mogelijkheden die je hebt, Gedrag (wat doe je, wat zeg je) en Omgeving (in de breedste zin van het woord; huis, gezondheid, sportprestaties, bankrekeningen, resultaten op je werk, relaties, etc.). 

Idenity-Pyramid-282x300.png

Als er op de onderste laag van de piramide geen verandering plaats vindt, is er geen basis voor werkelijke verandering. De kans is dan groot dat je jouw patroon niet duurzaam doorbreekt. En je doel dus niet bereikt. 

 

Hoe kan dat nou? 

 

Allereerst is het belangrijk om te beseffen dat onze geest of mind (waarin gedachten en overtuigingen afspelen) niet hetzelfde is als ons brein. Ons brein is omvangrijker en stuurt veel meer processen aan dan alleen de bewuste en onbewuste gedachten in onze geest. 

 

Vervolgens is het handig om te weten dat onze identiteit voor het eerst wordt gevormd tijdens onze vroege kinderjaren. Zaken die je met regelmaat voor je 8e levensjaar krijgt te horen of zien van je ouders of andere belangrijke mensen, vormen je identiteit. Op basis hiervan creëer jij bepaalde overtuigingen (je geest) over jezelf en de wereld om je heen. 

 

Je onbewuste identiteit bepaalt dus je gedachten en vervolgens je gedrag. Jim Fortin geeft een mooi voorbeeld: ‘Stel dat je geen roker bent en iemand biedt je een sigaret aan. Neem je die? Nee. Dat doe je automatisch niet, omdat je je niet identificeert als een roker. Dat is niet wie jij bent.’ Je onbewuste identiteit bepaalt dus automatisch je patronen. Dat is enerzijds fijn, anders zou je over alles moeten nadenken. 

 

Anderzijds, is het bij het aanleren van nieuw gedrag ook lastig. Want, zolang jouw identiteit automatisch en onbewust je patronen aansturen, is veranderen moeilijk. Oftewel: zolang jij je niet volledig identificeert met de karaktereigenschappen van iemand die al heeft bereikt wat jij wil, is de kans groot dat je je nieuwe gedrag niet volhoudt en je patroon niet doorbreekt. 

 

Denk bijvoorbeeld aan je pogingen om ’s ochtends te gaan mediteren, eerder naar bed te gaan, je buikspieren twee keer per week te trainen, meer te vertrouwen op jezelf, of meer aandacht te hebben voor je kinderen, of jezelf. Vroeg je je in die periode regelmatig af hoe jij je zou voelen of hoe je je zou gedragen als je dit al had bereikt? Hoogstwaarschijnlijk niet. Waarschijnlijk had je wel bedacht: ‘Wat wil ik veranderen?’  ‘Hoe pak ik dit aan?’ ‘Of, wat schaf ik hiervoor aan?’ 

 

Hoewel dit op zichzelf slimme vragen zijn, is het essentieel dat er iets aan vooraf gaat. Volgens Jim Fortin handelen de meeste mensen als volgt: 

HEBBEN -> DOEN -> ZIJN. ‘Als ik dit heb, dan doe ik dat, en dan ben ik zo.’ Terwijl de grootste kans op succes precies andersom is: 

ZIJN -> DOEN -> HEBBEN. ‘Wie moet ik zijn, om te doen wat ik wil doen, zodat ik kan bereiken wat ik wil.’

 

Dus, als jij patronen wil doorbreken is de gouden vraag: ’Wie zou ik zijn, hoe zou ik me voelen, en wat zou ik doen, als ik …. al had bereikt?’ 

 

Wie zou ik zijn?

Hoe zou ik me voelen?

En wat zou ik doen?

 

Het is belangrijk dat je de antwoorden zo gedetailleerd mogelijk voorstelt. Daardoor activeer je jouw rechter hersenhelft. Dit gedeelte van de hersenen is betrokken bij het herprogrammeren van je onbewuste identiteit. Met alleen denken vindt er geen verandering plaats. Denken vindt namelijk plaats in de prefrontale cortex, terwijl patronen vanuit je onbewuste identiteit zich voornamelijk in de rechterhersenhelft afspelen. Activatie van de rechter hersenhelft is daarom essentieel. Dat doe je onder andere door gevoel en beeld bij je gewenste identiteit voor te stellen. Voor het brein maakt het niet uit of dit werkelijkheid is, of fantasie. Het brein wordt sowieso actief bij beelden en gevoelens. 

 

Beelden, gevoelens, geuren, fysieke ervaringen; stel ze je dus levendig voor. Vaak hebben mensen die een topprestatie moeten leveren zichzelf al honderden keren voorgesteld hoe ze dit doen. Wedstrijden zijn al gespeeld of gelopen, contracten zijn getekend, en optredens zijn al gespeeld voordat dit werkelijkheid werd. Er wordt wel gezegd dat topprestaties zo goed worden als het voorstellingsvermogen toelaat. 

 

Maar dit geldt net zo goed voor een gezonde leefstijl, ouderschap, het ervaren van bepaalde emoties, bevlogenheid in je werk, of het ervaren van een andere energie. 

 

heeft alles te maken met de rechter hersenhelft die betrokken is bij onze onbewuste identiteit.

 

Wil je hierin duurzaam iets veranderen? Start dan met fantaseren over jouw nieuwe identiteit om daarna pas te gaan doen. 

 

Raise your Energy. And Fly!

Marije